chủ tướng
Định nghĩa
- Danh từ:
- Người chỉ huy cao nhất của một lực lượng quân sự: "Chủ tướng" là từ dùng để chỉ vị tướng lĩnh nắm quyền tổng chỉ huy, là người đứng đầu bộ chỉ huy của một đạo quân.
- Người lãnh đạo, cầm đầu một nhóm, một tổ chức (nghĩa mở rộng, thường dùng trong văn chương hoặc với sắc thái trang trọng/cổ): Từ này đôi khi được dùng để ví von chỉ người đứng đầu, thủ lĩnh của một nhóm người hay một phe phái nào đó.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Vị chủ tướng ấy đã dẫn dắt ba quân đánh thắng trận then chốt. (Vị tổng chỉ huy ấy đã dẫn dắt ba quân đánh thắng trận then chốt.)
- Hội nghị quyết định những vấn đề quan trọng cần có sự đồng ý của chủ tướng. (Hội nghị quyết định những vấn đề quan trọng cần có sự đồng ý của người chỉ huy cao nhất.)
- Trong cuộc tranh luận, anh ấy được xem như chủ tướng của phe ủng hộ cải cách. (Trong cuộc tranh luận, anh ấy được xem như người cầm đầu của phe ủng hộ cải cách.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Chủ tướng" là một từ Hán Việt, mang sắc thái trang trọng, cổ kính. Trong ngôn ngữ hiện đại, từ này ít được dùng trong văn nói hàng ngày mà thường xuất hiện trong văn viết, sử sách, tiểu thuyết lịch sử hoặc với ý nghĩa ví von, ẩn dụ.
- Sử sách còn ghi lại lời nói của vị chủ tướng tài ba. (Sử sách còn ghi lại lời nói của vị tổng chỉ huy tài ba.)
Biến thể và từ gần giống
- Tổng tư lệnh/Tổng chỉ huy (danh từ): Từ hiện đại, đồng nghĩa với nghĩa quân sự của "chủ tướng", chỉ người chỉ huy cao nhất các lực lượng vũ trang.
- Nguyên soái (danh từ): Cấp bậc quân sự cao nhất ở một số quốc gia, người nắm quyền chỉ huy tối cao.
- Thống lĩnh (danh từ/động từ): Chỉ huy một lực lượng lớn.
- Thủ lĩnh (danh từ): Người đứng đầu, lãnh đạo một nhóm, một tổ chức (thường dùng trong các ngữ cảnh chính trị, xã hội).
Từ đồng nghĩa
- Tổng chỉ huy: Người chỉ huy cao nhất.
- Tư lệnh: Người chỉ huy một đơn vị quân đội.
- Tướng lĩnh: Chỉ chung các sĩ quan cấp cao trong quân đội (nhưng không nhất thiết là người chỉ huy cao nhất).
Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan
Không có cụm động từ (phrasal verbs) phổ biến nào trực tiếp hình thành với từ "chủ tướng" do đây là danh từ.
Thành ngữ liên quan
Không có thành ngữ phổ biến nào trong tiếng Việt sử dụng trực tiếp từ "chủ tướng".